Chronische myeloïde leukemie (CML)

 

Chronische myeloïde leukemie (CML) is een vorm van bloedkanker. De ziekte komt op alle leeftijden voor, hoewel relatief vaker bij oudere mensen. Er zijn dus ook jongeren en zelfs kinderen met CML. Tot het jaar 2000 zag het er vrij somber uit voor CML-patiënten. Maar sindsdien zijn de vooruitzichten sterk verbeterd en is de levensverwachting voor de CML-patiënt er flink op vooruitgegaan. 

CML is een bloed- en beenmergziekte. Bij het maken van bloedcellen in het beenmerg gaat er bij een CML-patiënt iets mis. De kern van een stamcel raakt beschadigd waardoor de witte bloedcellen in het beenmerg veel te snel delen. Daardoor komen er te veel cellen in de bloedbaan terecht. En dat leidt tot ernstige gezondheidsproblemen. Zonder behandeling gaat CML uiteindelijk, in de loop van een aantal jaren, over in acute leukemie (ook wel blastencrisis genaamd). Deze ziektevariant is erg moeilijk te behandelen en heeft vaak een fatale afloop. Een blastencrisis kan ook ontstaan als de CML resistent wordt tegen de gegeven behandelingen.

Hoe vaak komt het voor? 

CML is een zeldzame ziekte. In Nederland zijn er per jaar zo'n 165 nieuwe gevallen. Omdat de vooruitzichten verbeterd zijn, blijven patiënten met CML langer leven en neemt het totaal aantal mensen met CML steeds verder toe. Momenteel zijn er ruim tweeduizend mensen met CML in Nederland. 

Risicofactoren 

Anders dan bij enkele andere kankersoorten zijn er weinig risicofactoren voor het ontstaan van CML bekend. Er is geen verband gevonden met bijvoorbeeld roken, drinken of andere ongezonde gewoonten. Ben je vanwege een eerdere kanker behandeld met radioactieve straling of chemotherapie, dan is de kans op het ontstaan van CML wel groter.

Erfelijkheid 

CML wordt veroorzaakt door een fout in het erfelijk materiaal (DNA) van een bloedstamcel. Door onbekende oorzaak gaat er iets mis tijdens de celdeling. Daardoor ontstaat een afwijkend chromosoom, het Philadelphiachromosoom met een abnormaal gen: BCR-ABL. Dit nieuwe gen produceert een eiwit, dat de witte stamcel aanzet tot voortdurende celdeling. Het Philadelphiachromosoom kan alleen aangetoond worden in het beenmerg. 

Deze verandering zit niet in andere lichaamscellen en dus ook niet in de geslachtscellen. Dat betekent dan ook dat de ziekte niet erfelijk is: de chromosoomverandering in de beenmergcellen bij CML wordt dus niet doorgegeven aan volgende generaties. Het kan wel zo zijn dat bij meerdere personen in een familie leukemie voorkomt. We spreken dan niet van een erfelijke factor, maar mogelijk is er dan sprake van een verhoogde gevoeligheid voor het ontwikkelen van leukemie.

Geen Philadelphiachromosoom 

Zo af en toe wordt bij een CML-patiënt géén Philadelphiachromosoom gevonden, terwijl wél een uitwisseling van materiaal tussen het 9e en 22e chromosoom heeft plaatsgevonden en ook het BCR-ABL-genproduct geproduceerd wordt. We noemen dit een 'gemaskeerd' Philadelphiachromosoom. Dit maakt overigens heel weinig uit: de patiënten met een 'gemaskeerd' Philadelphiachromosoom hebben dezelfde uitingen van ziekte en reageren hetzelfde als anderen op de behandeling'

Chronische myeloïde leukemie

Chronische myeloïde leukemie

Film over chronische myeloïde leukemie met hematoloog Peter Westerweel en patiënt Mark van der Panne.

Word lid!

Als patiënt wil je meer weten over je ziekte, je verhaal delen en lotgenoten ontmoeten. Hematon maakt dat mogelijk met behulp van haar leden en donateurs. Als lid krijg je een welkomstpakket met het bijzondere boek 'Ervaringen', vol herkenning en informatie. Bovendien ontvang je vier keer per jaar Hematon Magazine: een blad boordevol interviews, nieuws en medische updates. 

Je ontvangt verder uitnodigingen voor regionale en landelijke bijeenkomsten waar je lotgenoten ontmoet en relevante informatie over je ziekte krijgt van artsen en andere deskundigen. Het lidmaatschap kost slechts € 25,00 per jaar.

Word lid!
Patiëntenboekje Chronische myeloïde leukemie

Patiëntenboekje Chronische myeloïde leukemie (CML)

Chronische myeloïde leukemie (CML) is een vorm van bloedkanker. Tot het jaar 2000 zag het er vrij somber uit voor CML-patiënten. Maar sindsdien zijn de vooruitzichten sterk verbeterd en is de levensverwachting voor de CML-patiënt er flink op vooruitgegaan.

Patiëntenwijzer bloedkanker of lymfklierkanker

Wil je kiezen in welk ziekenhuis je behandeld wilt worden? De online patiëntenwijzer kan je helpen. Daarin geeft Hematon informatie over de kwaliteit van de zorg bij bloedkanker en lymfklierkanker in de Nederlandse ziekenhuizen.